Дидарыңда
Мәңгіліктің мұңы ұйыған Ұлы Дала... Керуендеп көшкен тұтас дәуірлер ол үшін
қас-қағымдық мезет қана. Қатпарлы тау, аңырған оқшау төбелермен толқындап
шексіздікке маңған ұлан жазық, алапат кеңістік мұхитының шежіре-естелігі де
біртүрлі қияпат. Оның қиырсыз қойнауында өткен қилы замандар, қым-қиғаш
оқиғалар туралы бүгінде тек Аңыз ғана айтылады. Бәлкім, өз естелігін Дала
аңызға айналдырып қана сақтайтын болар
Бүгінгі күнге дейін
«Көшпенділер отырықшы өркениет жасамаған, сондықтан олар мемлекеттілік
деңгейіне көтеріле алмаған» деп қарайтын сыңыржақ пікірдің сеңі бұзылмай отыр.
Әттеген-ай дейтін бір жағдай мұндай пікірді қолдаушылар европалықтар былай
тұрсын, отандық тарихшыларымыздың арасында да кездеседі.
Қызыл
кітап- сирек кездесетін түрлердің саныныңқазіргі жай- күйін көрсететін құжат. Қазақстанның
Қызыл кітабында сирек және жойылып бара жатқан түрлердің тізіміне енгізілген
жабайы омыртқалылардың 87 түрінің және өсімдіктердік 303 түрінің қазіргі
таралуы, санының жай- күйі, биологиясы туралы мәліметтер келтірілген
Қазақ халқы
мемлекеттік тәуелсіздігінің арқасында өзінің тарихи, рухани және мәдени
құндылықтарына ие бола бастады. Елдің бұрынғы атақты батырларына, ұлы
қайраткерлеріне және ғалымдарына іздеу салып жатырмыз. Бірнеше жыл бұрын
белгілі "Тарихи рашиди” еңбегінің авторы, әйгілі тарихшы және әдебиетші
жерлесіміз Мұхаммед-Хайдар Дулатидің сонау Кашмирде жатқан жері табылып, басына
қойылған құлпытасы анықталды
Тасыған дария тартылып, арнасына түскені сияқты 1774 жылы
қырғыз басқыншылары да тәубасына келген еді. Ресейге қарасты Еділ қалмақтары
Жоңғарияға 1771 жылы жөңкіле көшіп, жолындағы алаш баласын қырып-жойып келе
жатқанда Абылай хан бастаған қазақ қолы амалсыз қарсы көтеріліп, қырғын соғыс
болған еді. Осыны пайдаланған қырғыздар Аякөзден бергі Жетісуды, Шу, Талас
бойын, тіпті Шолаққорған, Созақты, Қаратауды басып алғанды. Сол шапқыншылықтың
белгісіндей Іле бойында және Бәйдібек баба мен Домалақ ана бейіттері маңында
Қапшағай деген екі атау қалды. Қапшығай - қырғызша шатқал деген сөз. Сондай-ақ,
Келте машат деген өзен атауы тағы қалды.
Әлеуметтік
фактыларды ғылыми бақылау мен топтастырып жіктеудің алғашқы әрекетгері біз үшін
Платонның "Республикасы" мен "Заңдарында" және
Аристотельдің "Саясатында" сақталып қалды, бірақ олардың бәрі тек
алғашқы талпыныстар болған еді.Алайда, осынау шығармаларда тұтас алғанда коғам
азаматтық қауымға немесе мемлекетке ұйымдасу ретінде қарастырылады, ал Рим
империясы заманында, орта ғасырларда және Ағартушылық ғасырларында әлеуметтік
құбылыстарды барлық ғылыми зерттеулер тым узік-узік болды. Бұл зерттеулердің
кебіреулері экономикалық, енді біреулері - заңгерлік, үшіншілері - шіркеулік,
төр-тіншілері - саяси сипатта болды
